Ես, փաստաբան Արամ Վարդևանյանը, իմ հայրենիքից՝ Հայաստանի Հանրապետությունից, որտեղ ապրում են տաղանդավոր և աշխատասեր մարդիկ, եկել եմ ելույթ ունենալու՝ աշխարհին ներկայացնելու համար մեր երկրի և մեր հավատի վերաբերյալ մի ցավոտ իրողություն։ Մենք ազգ ենք, որը դիմացել է աննախադեպ դժվարություններին՝ ցեղասպանության, ճնշումների, շրջափակումների, պատերազմների, բայց երբեք չի կորցրել հավատը։
Հայաստանը 301 թվականին ընդունել է քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն՝ դառնալով առաջին քրիստոնյա ազգը։ Դարեր շարունակ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին պահպանել է մեր ազգային, կրոնական և մշակութային ինքնությունը։ Դժվարին ժամանակներում, նույնիսկ երբ մեր երկիրը զրկված էր ինքնիշխանությունից, Եկեղեցին մնացել է մեր խարիսխը՝ միավորելով հայերին հայրենիքում և Սփյուռքում։
Վերջին տարիներին հայ ժողովուրդը դիմակայել է նոր դժվարություններին։ Արցախյան 44-օրյա պատերազմը, որին հաջորդեց ավելի քան 120,000 հայերի բռնի տեղահանումն իրենց տներից, ավերեց մեր հայրենիքի մի մասը։ Դարավոր քրիստոնեական եկեղեցիներն ու վանքերը վանդալիզմի են ենթարկվել՝ զրկելով քրիստոնյա հայերին պաշտամունքի վայրերից, որտեղ պահվում էին սուրբ մասունքներ։
Այսօր մենք ունենք մեկ այլ, ոչ պակաս ցավալի իրողություն։ Քրիստոնյա հայերը որպես քաղբանտարկյալներ պահվում են Ադրբեջանում, որտեղ այս պահին գտնվում է նրանցից առնվազն 19-ը։ Թեև նախագահ Ջո Բայդենը հրապարակավ աջակցել է Բաքվում գտնվող հայ գերիների ազատ արձակմանը, մենք ականատես ենք լինում աներևակայելի երևույթի՝ միջամտության մեր Եկեղեցու վրա Հայաստանի կառավարող ուժերի և կառավարության կողմից։
Անցյալ գարնանից սկսած՝ Հայաստանի կառավարության առաջատար դեմքերը պահանջել են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի՝ Հայ Սուրբ Եկեղեցու առաջնորդի հրաժարականը։ Սա նույնն է, ինչ եթե կաթոլիկ երկրի առաջնորդը պահանջեր Հռոմի Պապի հրաժարականը։ Առաքելական Եկեղեցու չորս եպիսկոպոսներ շարունակում են կալանավորված մնալ, իսկ վեց սրբազանների մեղադրանք է ներկայացվել՝ սահմանափակելով նրանց ազատ տեղաշարժը։ Այս մեղադրանքները խախտում են պատշաճ իրավական գործընթացը և հակասում են իրավական երաշխիքներին։
Անցյալ հունիսին ձերբակալվեց և կալանավորվեց նաև Առաքելական Եկեղեցու ամենախոշոր դոնորը՝ Սամվել Կարապետյանը, ում ներկայացնելու պատիվն ունեմ ես։ Երբ լրագրողը հարցրեց պարոն Կարապետյանին Եկեղեցու հալածանքների մասին, նա հայտարարեց, որ միշտ կանգնած է եղել Հայ Եկեղեցու կողքին և մասնակցելու է Եկեղեցու պաշտպանությանը։ Ի պատասխան այդ խոսքերի՝ Հայաստանի վարչապետը հրապարակավ հանդես եկավ հայտարարությամբ։ Մի քանի ժամ անց պարոն Կարապետյանի տունը խուզարկվեց, և նա ձերբակալվեց ու կալանավորվեց իշխանությունը զավթելու հրապարակային կոչի մեղադրանքով։ Միայն այդ խոսքերի համար պարոն Կարապետյանը 200 օր անցկացրել է ծանրագույն պայմաններում, մի ՔԿ հիմնարկում, որը հայտնի է, որպես «ԿԳԲ-ի պադվալ»։
Հայաստանի կառավարությունն իր ուժը զենք է դարձրել մեր Եկեղեցու դեմ։ Նախնական կալանքը վերածվել է պատժի, ինչն անընդունելի է։ Մեր ազգային բարերարը և սուրբ առաջնորդները դարձել են քաղբանտարկյալներ մեր իսկ երկրում։
Իմ փաստաբանական 15 տարվա պրակտիկայի ընթացքում ես երբեք չեմ տեսել կրոնական ազատության նման ակնհայտ խախտումներ։ Մեկ տարի առաջ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը մի շատ կարևոր հայտարարություն արեց. «Մենք պետք է ավելին անենք, քան պարզապես խոսենք ժողովրդավարական արժեքների մասին։ Մենք պետք է ապրենք դրանցով»։ Ես հավատում եմ, որ հենց այս բանաձևի միջոցով է հնարավոր հաջողել։ Ես աղոթում եմ, որ մենք միասին կարողանանք խթանել և ավելի լավ պաշտպանել կրոնի ազատությունը ոչ թե խոսքով, այլ գործով։ Ես աղոթում եմ բոլոր նրանց ազատության համար, ովքեր ապօրինի կերպով կալանավորված են և ենթարկվում են անօրինական հալածանքների իմ հիասքանչ երկրում և արտասահմանում։
